Rozdział 4 – Włączenie aktywnego słuchania, otwartości umysłu i krytycznego myślenia do codziennej praktyki nauczania
Poniżej znajduje się pięć praktycznych wskazówek dotyczących włączania aktywnego słuchania, otwartości i krytycznego myślenia do codziennych praktyk dydaktycznych dla uczniów, zwłaszcza tych ze specjalnymi potrzebami, w kształceniu i szkoleniu zawodowym:
- Stwórz inkluzywną i bezpieczną przestrzeń dla wszystkich: Spróbuj stworzyć kulturę w klasie, w której uczniowie VET czują się wysłuchani i docenieni. Zacznij od zaproszenia uczniów do podzielenia się swoimi perspektywami i niepokojami bez obawy przed oceną. Podczas dyskusji używaj pytań otwartych, takich jak: “Jak myślisz, co pomogłoby Ci łatwiej zdobyć tę umiejętność?” i odpowiadaj parafrazując, aby zweryfikować ich wkład.
- Ćwicz empatię poprzez aktywne słuchani: Słuchaj uważnie tego, co mówią uczniowie, zarówno werbalnie, jak i niewerbalnie. Uznaj ich uczucia i perspektywy, aby zbudować zaufanie. Kiedy uczeń ma problemy z zadaniem, powiedz: “Wygląda na to, że to jest dla ciebie frustrujące. Wspólnie wymyślmy sposób, aby to ułatwić”.
- Stosuj otwarte podejście do rozwiązywania problemów: Zachęcaj do różnych sposobów myślenia i rozwiązań. Bądź otwarty na niekonwencjonalne metody, które sprawdzają się w przypadku uczniów VET o specjalnych potrzebach. Jeśli uczeń ma trudności z tradycyjnymi ocenami, współpracuj z nim, aby opracować alternatywę, która wykorzysta jego mocne strony (np. praktyczne projekty zamiast testów pisemnych).
- Zachęcaj do krytycznego myślenia poprzez refleksyjne pytania: Poproś uczniów, aby zastanowili się nad swoim procesem uczenia się i strategiami rozwiązywania problemów. Prowadź ich do analizowania ich wyborów i wyników. Po zakończeniu projektu zapytaj: “Jakie kroki sprawdziły się w Twoim przypadku? Co byś zrobił inaczej następnym razem?”, aby wspierać samoświadomość i doskonalenie.
- Wspieraj i zachęcaj do współpracy rówieśniczej: Ułatwiaj podejmowanie działań, które zachęcają do poszanowania różnych punktów widzenia. Przydzielaj zadania, w których uczniowie muszą omawiać i uzgadniać rozwiązania, prowadząc ich do aktywnego słuchania i komunikacji włączającej.Pamiętaj, że to nie wszystkie strategie, które możesz zastosować. Zwracaj uwagę na potrzeby swoich uczniów i staraj się inicjować zajęcia, w których ich wyjątkowość będzie dodatkowym atutem, a także nie zapominaj o zachęcaniu do współpracy.
Poniższe strategie są przykładami do rozważenia. Pamiętaj o wyjątkowych potrzebach swoich uczniów i promuj działania, które podkreślają ich mocne strony, jednocześnie zachęcając do współpracy.