Rozdział 2 – Ustal cele SMART

Jednym z głównych powodów, dla których nie osiągamy naszych celów, jest to, że nie mamy dobrze zdefiniowanych celów. Większość ludzi zapytanych o to, jakie są ich cele, z pewnością potrafi powiedzieć coś ogólnego i niejasnego, ale nie są pewni, czy potrafią odpowiedzieć co one dokładnie dla nich oznaczają, czy są dla nich realne, co by zrobili i z czego by zrezygnowali, aby je osiągnąć, kiedy chcieliby je osiągnąć, a nawet czy wiedzą, czy je osiągnęli.

W wyznaczaniu znaczących celów, czy to w życiu osobistym, czy zawodowym, model SMART jest największą, a być może nawet najlepszą pomocą. SMART to akronim, którego możesz użyć, aby kierować wyznaczaniem celów. Aby mieć pewność, że Twoje cele są jasne i osiągalne, każdy z nich powinien być:

• Specific/konkretny (prosty, sensowny, istotny).
• Measurable/mierzalny (znaczący, motywujący).
• Achievable/osiągalny (uzgodniony, osiągalny).
• Relevant/odpowiedni (rozsądny, realistyczny i dysponujący zasobami, oparty na wynikach).
• Time bound/ograniczony w czasie (określony w czasie, ograniczony czasowo i kosztowo, na czasie, wrażliwy na czas).d, timely, time-sensitive).

Zobaczmy, jak to działa w prawdziwym życiu!

Konkretny

Aby wyznaczyć sobie konkretny cel, powinieneś wiedzieć, co chcesz osiągnąć. Im bardziej precyzyjny jest cel, tym większa szansa na jego osiągnięcie. Zadając precyzyjne pytania, Ty/Twój zespół staracie się określić konkretny cel.

• Co chcesz osiągnąć?
• Dlaczego chcesz to zrobić?
• Co musisz zrobić wcześniej?
• Kto jeszcze jest zaangażowany?
• Jakie są wymagania i ograniczenia?
• Kiedy powinieneś być w stanie go ukończyć?
• Jak możesz dokładnie opisać stan, gdy w pełni osiągnąłeś cel?

Mierzalny

Ważne jest również, aby móc mierzyć postępy i końcowe osiągnięcie. To pomaga

utrzymać motywację i wskazać, kiedy cel został osiągnięty.

• Ile…?
• Jak dużo…?
• Skąd będziesz wiedział, że cel został osiągnięty?
• W jaki sposób sąsiad rozpozna, że osiągnąłeś swój cel?
• Co się zmieni, gdy osiągniesz swój cel?
• W jaki sposób będziesz w stanie dostrzec te zmiany?

Osiągalny

Cel, który zamierzasz osiągnąć, powinien mieścić się w twoich możliwościach i zdolnościach. Cel, który wymaga zmiany poza twoją kontrolą, nie zostanie osiągnięty, jeśli otoczenie nie ma tego samego celu. Powinien być również możliwy do osiągnięcia w czasie i przy użyciu zasobów, które już posiadasz.

• Jak możesz osiągnąć ten cel na własną rękę?
• Jakie jeszcze zmiany są potrzebne, aby cel był osiągalny?
• Jak możesz wpłynąć na te zmiany?
• Ile osobistej mocy i zasobów potrzebne jest do osiągnięcia celu?
• Na ile jest to realne w Twojej obecnej sytuacji?
• Jak możesz dać sobie siłę potrzebną do osiągnięcia celu?

Odpowiedni

Cel powinien mieć duże znaczenie dla Ciebie/Twojej szkoły/jej uczniów i nauczycieli oraz powinien przynieść ważną zmianę w życiu Twojej szkoły. Rzeczy, które są ważne tylko dla nielicznych osób (bez wystarczającej władzy i wpływów), nie mogą być stawiane jako cel organizacyjny. Cel powinien wspierać realizację jakichś ważnych wartości. Co ten cel oznacza dla Ciebie?

• Jakie wartości są związane z tym celem?
• Jakie są potrzeby i emocje, które są związane z tym celem?
• Jak bardzo zmieniło się Twoje życie po osiągnięciu celu?
• Jak bardzo ten cel wpisuje się w Twoją wizję życia?
• Co się stanie, jeśli niczego nie zmienisz?

Ograniczony w czasie

Najlepszy cel nie ma żadnej wartości jako cel bez zdefiniowania czasu zakończenia dla jego całkowitego osiągnięcia. Nawet jeśli czynnik czasu nie jest istotny dla Ciebie i interesariuszy Twojej szkoły, ważne jest, aby wyznaczyć cel oparty na czasie, ponieważ umysł reaguje na konkretne potrzeby. Jeśli nie ustalisz czasu na osiągnięcie swoich celów i nie stworzysz planu działania, Twój mózg powie Ci, że to nie jest ważne.

• Kiedy zamierzasz osiągnąć cel?
• Kiedy jest to realne do osiągnięcia?
• Ile czasu potrzebujesz, aby osiągnąć swój cel?
• Co jeszcze będziesz musiał zrobić w tym czasie?
• Ile swoich zasobów (czasu, energii, wysiłku…) jesteś w stanie włożyć w ten cel?